De Meijelse taal

Meijels dialect in inleidingen en verhalen

Meijel is een dorp in Limburg, echter zeer dicht tegen de grens van Neerkant en Deurne in Noord-Brabant. Op die grens staan de grenssteen uit 1761 en de Sint Willibrordusput. Tot 1853 lag Meijel helemaal geïsoleerd in de Peel. Het was het enige dorp dat volledig omsloten werd door het veengebied. Meijel lag aan één van de weinige en tegelijkertijd moeilijk doorgaanbare verbindingswegen door de Peel. In die bijzondere situatie tussen Brabant en Limburg ontwikkelde zich een bijzondere taal, een eigen dialect.

Herman Crompvoets beschreef dat dialect in het ‘Mééls Woordeboe:k’, uitgave heemkundevereniging Medelo 1991, Medelo nr 6 (voor meer informatie hierover, zie Publicaties Meijel).

Als geboren Meijelse, zoon van hoofdmeester Crompvoets, maakte Herman daarbij gebruik van zijn eigen dialectbeleving. Hij putte echter ook uit de kennis die hij had opgedaan bij het schrijven van zijn proefschrift ‘Veenderijterminologie in Nederland en Nederlandstalig België’ en bij de samenstelling van de Woordenboeken van het Brabants Dialect en van het Limburgs Dialect.

Als je wilt luisteren naar een paar pratende Meijelsen in 1965, maak dan verbinding met een geluidsbandje uit het Meerstens Instituut door te klikken op: Luister naar het Meijels van 1965 
Daar is een gesprek van ca. 40 minuten te downloaden en te beluisteren, op 4 november 1965 georganiseerd door onderzoeker Herman Crompvoets (* 1939) ten huize van gastvrouwe Gerda Gielen (* 1910) in de Dorpsstraat.
De Meijelse sprekers waren Fritske Basten (* 1885 Lammerte Berte Fritske landbouwer), Toon Knapen (* 1905 bakker), Hent Martens (* 1887 Hermus Hent autogarage), Gabriel Oomen (* 1875 Gepke landbouwer) en Jan Veltmans (* 1896 boomkweker).
Bij het gesprek was ook aanwezig mevrouw dr. Jo Daan, van 1939 tot 1975 hoofd van de afdeling dialectologie van het Meertens Instituut, dat echt bekend is geworden door 'Het Bureau', de zevendelige romancyclus van Han Voskuil.  

Medelo Facebook